Image
Login เข้าสู่ระบบ

ก้อนอะไรเอ่ย ... สีขาวเหลือง กลิ่นเหม็น ออกมาจากคอ

Last update: 16.04.2009


ปกติ ต่อมทอนซิลที่ด้านข้างของคอ จะมีร่องหรือซอก (crypts) ซึ่งเศษอาหารอาจเข้าไปติดหรือตกค้างได้ นอกจากนั้นเซลล์ที่บุร่องหรือซอก นั้น อาจมีการตายหลุดลอกออกมา แล้วมีแบคทีเรีย,เม็ดเลือดขาวและเอ็นไซม์ในน้ำลายเข้าไปย่อยสลายเกิดเป็นสาร คล้ายเนย สีเหลืองขาวสะสมอยู่ ผู้ป่วยบางราย อาจมีสารแคลเซียมมาเกาะ ทำให้มีลักษณะคล้ายก้อนแคลเซียมอยู่ในร่องของต่อมทอนซิล (tonsillolith)ได้ ซึ่งอาจ

 

ผศ. นพ. ปารยะ   อาศนะเสน
          ภาควิชาโสต  นาสิก  ลาริงซ์วิทยา    คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

   

ปกติ ต่อมทอนซิลที่ด้านข้างของคอ จะมีร่องหรือซอก (crypts) ซึ่งเศษอาหารอาจเข้าไปติดหรือตกค้างได้ นอกจากนั้นเซลล์ที่บุร่องหรือซอก นั้น อาจมีการตายหลุดลอกออกมา แล้วมีแบคทีเรีย,เม็ดเลือดขาวและเอ็นไซม์ในน้ำลายเข้าไปย่อยสลายเกิดเป็นสาร คล้ายเนย สีเหลืองขาวสะสมอยู่ ผู้ป่วยบางราย อาจมีสารแคลเซียมมาเกาะ ทำให้มีลักษณะคล้ายก้อนแคลเซียมอยู่ในร่องของต่อมทอนซิล (tonsillolith)ได้  ซึ่งอาจ

1. ก่อให้เกิดความรำคาญ  รู้สึกคล้ายมีอะไรติดๆ อยู่ในลำคอ
2. ทำให้ต่อมทอนซิลอักเสบ ทำให้มีอาการเจ็บคอเป็นๆ หายๆ
3. ทำให้มีกลิ่นปาก
4. ทำให้มีอาการปวดร้าวไปที่หู หรือไอเรื้อรังได้ในผู้ป่วยบางราย

ปัญหาดังกล่าวพบในผู้ใหญ่มากกว่าเด็ก  เมื่อก้อนดังกล่าวในร่องของต่อมทอนซิลมีขนาด
ใหญ่กว่าที่ร่องจะรับได้ ก็อาจหลุดออกมาเองได้ หรือเมื่อผู้ป่วยไอ หรือขากเสมหะแรงๆ อาจหลุดออกมาให้เห็นได้

การรักษา

มี 2 วิธี คือ วิธีไม่ผ่าตัด และวิธีผ่าตัด

1) วิธีไม่ผ่าตัด ได้แก่

- การกลั้วคอแรงๆ หลังรับประทานอาหารด้วยน้ำยากลั้วคอ, น้ำเกลือ หรือน้ำเปล่าธรรมดา
- การใช้นิ้วนวดบริเวณใต้คางบริเวณมุมขากรรไกรล่าง (ซึ่งตรงกับบริเวณต่อมทอนซิล) เพื่อให้ก้อนดังกล่าวหลุดออกมา
- การใช้ไม้พันสำลี (cotton bud), ปลายของที่หนีบผม, เครื่องมือที่ใช้เขี่ยขี้หูออก (ear curette), แปรงสีฟัน เขี่ย หรือกดบริเวณต่อมทอนซิล เพื่อเอาก้อนดังกล่าวออก
- ใช้ที่พ่นน้ำทำความสะอาดช่องปาก, ฟัน และลิ้น (water pick) ฉีดบริเวณต่อมทอนซิล เพื่อให้ก้อนดังกล่าวหลุดออก
- ใช้นิ้วล้วงเข้าไปในช่องปาก แล้วกดบริเวณส่วนล่างของต่อมทอนซิล แล้วดันขึ้นบน หรือใช้ลิ้นดัน เพื่อให้ก้อนดังกล่าวหลุดออกมา

2) วิธีผ่าตัด ได้แก่

- ใช้กรด trichloracetic acid หรือเลเซอร์ (laser tonsillotomy) จี้ต่อมทอนซิลเพื่อเปิดขอบร่องของต่อมทอนซิลให้กว้าง ไม่ให้เป็นซอกหลืบ ที่จะเป็นที่สะสมของสิ่งต่างๆได้อีก ซึ่งสามารถทำได้โดยใช้ยาชาเฉพาะที่
- ผ่าตัดต่อมทอนซิลออก (tonsillectomy) เป็นการรักษาที่หายขาด มักจะทำในกรณีที่ใช้วิธีดังกล่าวข้างต้นแล้วยังไม่ได้

Download File