Image
Login เข้าสู่ระบบ

คำแนะนำในการพ่นยาสตีรอยด์ในจมูก

Last update: 16.04.2009


โรคของจมูกบางชนิดอาจต้องใช้วิธีการพ่นยาสตีรอยด์ในจมูกในการรักษาเช่น ในกรณีโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ หรือโรคแพ้อากาศ ยาสตีรอยด์พ่นจมูกเป็นยาที่ช่วยปรับความไวของจมูกต่อสารก่อภูมิแพ้ ทำให้จมูกมีความไวต่อสารก่อภูมิแพ้ หรือสารระคายเคืองในอากาศน้อยลง ในรายที่เป็นริดสีดวงจมูก ยาสตีรอยด์พ่นจมูกจะทำให้ริดสีดวงจมูกมีขนาดเล็กลงหรือไม่โตขึ้น นอกจากนั้นในรายที่มีไซนัสอักเสบร่วมด้วย ยาสตีรอยด์พ่นจมูกจะช่วยลดการอักเสบในจมูก ช่วยทำให้รูเปิดของไซนัส ที่มาเปิดในโพรงจมูกโล่งขึ้น ช่วยให้การไหลเวียนของอากาศ การระบายของสารคัดหลั่งหรือ หนอง ที่อยู่ภายในไซนัสดีขึ้น

 

ผศ. นพ. ปารยะ อาศนะเสน
สาขาวิชาโรคจมูกและโรคภูมิแพ้ ภาควิชาโสต นาสิก ลาริงซ์วิทยา
คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

 

 

โรคของจมูกบางชนิดอาจต้องใช้วิธีการพ่นยาสตีรอยด์ในจมูกในการรักษาเช่น ในกรณีโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ หรือโรคแพ้อากาศ ยาสตีรอยด์พ่นจมูกเป็นยาที่ช่วยปรับความไวของจมูกต่อสารก่อภูมิแพ้ ทำให้จมูกมีความไวต่อสารก่อภูมิแพ้ หรือสารระคายเคืองในอากาศน้อยลง ในรายที่เป็นริดสีดวงจมูก ยาสตีรอยด์พ่นจมูกจะทำให้ริดสีดวงจมูกมีขนาดเล็กลงหรือไม่โตขึ้น นอกจากนั้นในรายที่มีไซนัสอักเสบร่วมด้วย ยาสตีรอยด์พ่นจมูกจะช่วยลดการอักเสบในจมูก ช่วยทำให้รูเปิดของไซนัส ที่มาเปิดในโพรงจมูกโล่งขึ้น ช่วยให้การไหลเวียนของอากาศ การระบายของสารคัดหลั่งหรือ หนอง ที่อยู่ภายในไซนัสดีขึ้น

การพ่นยาสตีรอยด์ในจมูกที่ถูกต้อง นอกจากจะทำให้ผลของการรักษาดีแล้ว ยังทำให้เกิดผลข้างเคียงจากการใช้ยาที่ผิดวิธีน้อยลงด้วย การพ่นยาสตีรอยด์ในจมูกควรมีขั้นตอนดังต่อไปนี้

1. เขย่าขวดทุกครั้งก่อนใช้ยา ในกรณีที่เป็นขวดใหม่ที่เพิ่งซื้อ ก่อนใช้พ่นจริง ตั้งขวดยาให้ตรง ควรลองกดให้ยาพ่นออกมาในอากาศเป็นละอองฝอยสัก 2-3 ครั้ง เพื่อกระตุ้นให้ระบบขับเคลื่อนยาทำงาน ในกรณีที่พ่นยาเป็นประจำทุกวันแล้ว ไม่จำเป็นต้องกดยาให้พ่นออกมาในอากาศ ก่อนใช้จริงทุกครั้ง

2. ควรพ่นยาในจมูก หลังจากที่ทำให้จมูกโล่งแล้ว โดยอาจจะพ่นตามหลัง การล้างจมูกด้วยน้ำเกลืออุ่น การอบจมูกด้วยไอน้ำเดือด การออกกำลังกาย หรือหลังจากสั่งน้ำมูกแล้ว

3. การจับขวดยา ควรใช้นิ้วชี้และนิ้วกลาง วางอยู่ที่บริเวณไหล่ขวดยาและใช้นิ้วหัวแม่มือวางอยู่ที่ก้นขวด แล้วนำส่วนปลายของยาพ่นจมูก ใส่เข้าไปในโพรงจมูกด้านหน้าข้างตรงข้ามกับมือที่ถือขวดยา เช่น ควรใช้มือซ้าย ในการพ่นยาเข้าจมูกขวา หรือควรใช้มือขวา ในการพ่นยาเข้าจมูกซ้าย เวลาใส่ปลายของยาพ่นจมูกเข้าไปในรูจมูก ควรส่องกระจกดูด้วย โดยพยายามให้ปลายของยาพ่นจมูกชี้ไปที่กึ่งกลางของลูกตาข้างที่จะพ่น เช่น ในการพ่นยาเข้าจมูกข้างขวา ควรใช้มือซ้ายในการพ่น โดยให้ปลายของยาพ่นจมูกชี้ไปที่กึ่งกลางของลูกตาข้างขวา จุดประสงค์ของการพ่นยาเฉียงๆ เพื่อให้ยาไปสัมผัสกับเยื่อบุจมูก ที่อยู่ทางด้านข้างของโพรงจมูกให้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้ โดยไม่ให้พ่นยาเข้าไปที่ผนังกั้นช่องจมูกซึ่งอยู่ตรงกลาง เพราะอาจทำให้ผนังกั้นช่องจมูกเป็นแผลและมีเลือดกำเดาไหลได้

4. เมื่อพร้อมที่จะพ่นยาเข้าไปในโพรงจมูก ควรกดยาอย่างเร็วและแรง เพื่อให้ยากระจายออกมาเป็นละอองฝอย หลังจากนั้นให้เงยหน้าขึ้น และเอียงศีรษะไปด้านข้างที่พ่นเป็นเวลาครึ่งนาที จุดประสงค์ของการปฏิบัติเช่นนี้ ก็เพื่อให้ยาพ่นจมูกไหลฉาบผนังด้านข้างของโพรงจมูกไปด้านหลัง อย่างช้าๆ หลังจากนั้นจึงพ่นยาในจมูกอีกข้างหนึ่งในลักษณะเดียวกัน ในรายที่แพทย์สั่งให้พ่นจมูกข้างละ 2 ครั้ง ควรพ่นจมูกข้างละ 1 ครั้ง ให้ครบทั้ง 2 ข้างก่อน แล้วจึงเริ่มพ่นครั้งที่ 2 ให้ครบทั้ง 2 ข้าง ตามวิธีดังกล่าวข้างต้น

5. หลังจากพ่นยาในจมูกเสร็จแล้ว ควรทำความสะอาดที่พ่นยาด้วยน้ำสะอาด แล้วเช็ดให้แห้ง และครอบฝาปิด และหลีกเลี่ยง การสั่งน้ำมูกภายในระยะเวลา 15 นาที หลังพ่นยา

การพ่นยาสตีรอยด์ในจมูกในช่วงระยะแรกของการรักษา ควรพ่นทุกวันอย่างต่อเนื่องตามที่แพทย์แนะนำ แพทย์จะเป็นผู้ปรับขนาดยาให้โดยหลังพ่นไปสักระยะหนึ่ง จะลดขนาดยาลงเรื่อยๆ จึงควรมารักษาสม่ำเสมอตามแพทย์นัด ไม่ควรหยุดการรักษา หรือปรับขนาดยาเอง เพื่อให้การรักษาโรคจมูกมีประสิทธิภาพสูงสุด

Download File